موهايي از جنس مردانه
هيرسوتيسم يا پرمويي در زنان مشكلي است كه طبق آمارها بيش از 10 درصد جمعيت زنان كشورمان با آن درگيرند. اين موضوع براي خانمها كه به حكم طبيعت توجه بيشتري به ظاهر خود دارند، خيلي آزاردهنده است.
پيش از وارد شدن به بحث هيرسوتيسم، بايد بگوييم از نظر بافتشناسي روي پوست انسان سهگونه مو رشد ميكند؛ يكي موهاي دوران جنيني هستند كه پس از تولد از ميان ميروند. ديگري موهاي ظريف و كركمانندي كه تقريبا تمام سطوح پوست انسان را پوشش ميدهند و در نهايت، موهاي ترمينال يا موهاي ضخيم تيره و مجعدي كه زير بغل و ناحيه تناسلي انسان و در صورت و بدن مردها ديده ميشوند.
منظور از هيرسوتيسم يا پرمويي زنان چيست؟
منظور، زيادي رشد مو از همين نوع آخر است. به عبارتي، موهاي ضخيم در نواحي بيشتري از بدن رشد كرده باشند. اين نواحي معمولا شامل كشالهران، زير شكم و اطراف ناف، بين سينهها، روي چانه و بالاي لب است.
چرا موهاي زائد زياد رشد ميكنند؟
رشد اين موهاي ضخيم به سطح هورمونهاي جنسي مردانه (آندروژنها) كه در زنان از تخمدانها و غدد فوقكليوي ترشح ميشوند، مرتبط است.
وجود مقدار محدودي از اين هورمونهاي آندروژن در تمام زنان كاملا طبيعي است، اما زيادي آن باعث رشد بيش از حد موهاي ضخيم ميشود. در هيرسوتيسم گاهي سطوح هورموني طبيعي است و علتي براي آن پيدا نميكنيم كه به آن، هيرسوتيسم با علت نامعلوم (ايديوپاتيك) ميگوييم.
علل هيروسوتيسم كدامند؟
به طور كلي اگر بخواهيم علل پرمويي (هيرسوتيسم) را تقسيمبندي كنيم، در چند دسته ميتوان آن را بيان كرد. اختلالات ازدياد هورمون آندروژن، علل غيروابسته به آندروژن، هيرسوتيسم ايديوپاتيك و داروها. شايعترين اختلالي كه با ازدياد هورمون آندروژن سبب پرمويي ميشود، سندرم تخمدان پليكيستيك يا همان كيستهاي تخمداني است.
از علل ديگر در اين دسته ميتوان به كمكاري تيروئيد اشاره كرد. آترومگالي، بيماريهاي مزمن پوستي از جمله بيماريهايي هستند كه سطح آندروژن در آنها طبيعي است، ولي با پرمويي همراهند. فنيتوئين، ديازپوكسايد، مينوكسيديل و سيكلوسپورين هم داروهايي هستند كه باعث پرمويي ميشوند.
سندرم تخمدان پليكيستيك چه علائم ديگري به همراه دارد؟
سندرم تخمدان پليكيستيك كه عمدتا در زنان جوان ديده ميشود، با علائمي همچون بينظميهاي قاعدگي، پرمويي، چاقي، جوشهاي پوستي و گاه دردهاي مبهم شكمي همراه است.
هيرسوتيسم را بر چه اساسي تشخيص ميدهند؟
تشخيص هيرسوتيسم با ديدن رشد موهاي ضخيم در مناطق غيرمعمول در زنان است. به ياد داشته باشيم هيرسوتيسم يك علامت است و معمولا براي بررسي علت آن انجام معاينه، آزمايش خون و گاه سونوگرافي، سيتياسكن، امآرآي و حتي لاپاراسكوپي لازم ميشود.
چرا هيرسوتيسم تنها يك مشكل ساده نيست؟
مشكلات هورموني، افزايش چربي خون، ديابت و عوارضي كه به دليل بيماري زمينهاي وجود دارند از مشكلات احتمالي هيرسوتيسم است. ظهور علائم مردانه در موارد شديد همچون ريزش موي سر در ناحيه پيشاني و طرفين، كوچك شدن پستانها، كلفتي صدا، افزايش بافت عضلاني و اختلالات قاعدگي گاه ديده ميشود.
عواملي كه با پرمويي همراه هستند،كدامند؟
از مهمترين زمينهها ارث است. نژاد آسيايي و مديترانهاي و ازجمله نژاد ما، بياشتهايي عصبي، چاقي و يائسگي، زمينهساز پرمويي يا هيرسوتيسم هستند.
چه كنيم تا دچار هيرسوتيسم نشويم؟!
بعضي علل زمينهاي هستند كه خيلي قابل پيشگيري نيستند. مطالعات نشان دادهاند زنان چاق كه مبتلا به سندرم تخمدان پليكيستيك بودهاند، در زماني كه از رژيم غذايي كمكاري استفاده كردهاند كمتر دچار هيرسوتيسم شدهاند. پس اگر چاق هستيد حتما خود را لاغر كنيد.
آيا هيرسوتيسم هم قابل درمان و كنترل است؟
پزشك بايد مشخص كند كه هورمون آندروژن اضافي به چه دليل و از كدام منشأ ترشح ميشود. رويكرد اصلي درمان هم همين برطرف كردن علت زمينهاي است. در موارد هيرسوتيسم فاميلي كه علت مشخص و افزايش هورموني وجود ندارد، برطرفكردنخود پرموييبهتنهايي مدنظر قرار ميگيرد.
آيا تغذيه نقشي در جلوگيري از هيرسوتيسم ميتواند داشته باشد؟
بله تغذيه سالم، استفاده نكردن از غذاهاي آماده كه حاوي مواد نگهدارنده و افزودني هستند، استفاده فراوان و كافي از ميوهها و سبزيها، كاهش مصرف گوشت قرمز، جايگزين كردن روغن زيتون، دوري از مصرف الكل، قهوه زياد و سيگار، مصرف آب كافي و ورزش ميتوانند نقش بارزي در كنترل هيرسوتيسم داشته باشند. استفاده از مولتي ويتامين همراه با مواد معدني در صورت كمبود، كمككننده است.
آيا طب سوزني جايگاهي در رفع هيرسوتيسم دارد؟
بعضي مطالعات روي زناني كه دچار هيرسوتيسم بودهاند، انجام طب سوزني را مفيد نشان دادهاند، اما مطالعات جامعتري نياز است تا بتوان از طب سوزني به عنوان يك روش درماني مطمئن براي هيرسوتيسم صحبت كرد.
براي درمان پرمويي در دوران بارداري چه اقداماتي بايد انجام داد؟
2 نكته حائز اهميت است؛ يكي اينكه خيلي از داروهايي كه براي هيرسوتيسم به كار ميروند چون سبب تغييرات هورموني ميشوند، در اين دوران نبايد مصرف شوند، نكته ديگر اينكه در دوران بارداري بويژه در 3 ماهه سوم، رشد موهاي زائد در صورت و بدن بيشتر ميشود، بنابراين خيلي حساسيت نداشته باشيد، چرا كه پرمويي شما بعد از بارداري برطرف ميشود.
چه روشهايي به صورت معمول براي برطرف كردن پرمويي بهكار ميروند؟
روشهاي موضعي مختلفي وجود دارد كه بيشتر خانمها با آنها آشنايي دارند. استفاده از موچين، تراشيدن، مومها و موبرهاي شيميايي، سفيدكنندهها و رنگبرها از روشهاي موضعي سنتي هستند. اپيلاسيون، دپيلاسيون، الكتروليز و ليزر از ديگر روشها و تكنيكهايي هستند كه امروزه به كار ميروند.
آيا الكتروليز روش مناسبي براي رفع موهاي زائد است؟
الكتروليز، فوليكول مو را تخريب ميكند تا ديگر رشد مجدد نداشته باشد. براي مناطق كوچك، كارساز و مناسب است، اما روشي است دردناك، پرهزينه و وقتگير كه تنها توسط افراد ماهر و داراي مجوز بايد انجام شود. نظر پزشك پوست خود را در اينباره جويا شويد.
آيا استفاده از ليزر سبب رفع هميشگي موهاي زائد ميشود؟
خير. هر 6 ماه تا 12 ماه پس از چندين جلسه ابتدايي كه موها برطرف شد، انجام مجدد ليزر لازم است تا موهاي ريزي كه در حال رشد دوباره هستند از بين بروند.
و در آخر داروهايي كه در درمان هيرسوتيسم كاربرد دارند، كدامند؟
براي رفع هيرسوتيسم داروهاي مختلفي به كار ميروند كه تنها بايد با نظر پزشك مصرف شوند. قرصهاي هورموني با عنوان قرصهاي ضدبارداري مثل سيپروترون استات از جمله پركاربردترين داروها هستند. داروهاي اسپرنولاكتون، فلوتاميد، فيناسترايد و متفورمين بنا به شرايط فرد بيمار كاربرد دارند. كرمهاي موضعي افلورنيتين (Eflornithine) كه باعث كند كردن رشد موهاي زايد ميشوند امروزه جايگاه ويژهاي پيدا كردهاند.
مقاله 2 - روش هایی برای از بین بردن موهای زائد صورت
در برخی خانم ها موهای صورت بیش از حدِ طبیعی است و از نظر زیبایی مشکل آفرین می باشند. افزایش غیرطبیعی موی صورت می تواند به علل گوناگونی باشد، از جمله می توان به بیماری های غدد داخلی، کیست تخمدان و مصرف بعضی داروها اشاره نمود.
در زمان حاملگی موهای ظریفی در پشت لب بالا، چانه و گونه ها رشد می کند که چند ماه پس از زایمان خود به خود از بین می روند.
بنابراین وجود آنها در زمان حاملگی نباید موجب نگرانی شود. در هنگام یائسگی نیز در برخی خانم ها موهای صورت زیاد می شوند که برای درمان آنها باید با پزشک متخصص زنان مشورت کرد تا در صورت لزوم قرص های استروژنی تجویز نماید.
برای از بین بردن موهای اضافی صورت روش های مختلفی وجود دارد: بی رنگ کننده ها، کـِرِم های موبر، سوزاندن، تراشیدن، بند انداختن، استفاده از موم ، اشعه ایکس، استفاده از موچین.
1- رفع علت: اگر افزایش موی صورت به عللی باشد که قبلاً گفتیم ، باید علت آن برطرف شود. مثلاً اگر به علت آسیب تخمدان یا بیماری غدد داخلی موهای صورت افزایش یابند، باید با مراجعه به پزشک و درمان ناراحتی ، علت این افزایش را ریشه کن کرد. به این ترتیب موهای زائد صورت نیز برطرف می گردند.
اگر رشد اضافی موهای صورت به دلیل مصرف بعضی داروها باشد، باید مصرف آن دارو را با صلاحدید پزشک مربوطه متوقف نمود.
2 - بی رنگ کننده ها: بی رنگ کردن یا دکلره کردن، ساده ترین راه درمان موهای اضافی است. برای این منظور می توانید از کِرم های مخصوص که با پودرهای ویژه ای مخلوط می شوند و یا از آب اکسیژنه استفاده کنید. پوست را با آب و صابون به خوبی بشویید تا چربی آن پاک شود ، سپس بی رنگ کننده را روی آن قرار دهید و بعد از چند دقیقه با آب بشویید. لازم به ذکر است که بی رنگ کردن ، بیشتر برای موهای ظریف و کرک ها مناسب است.
3 تراشیدن : این روش سریع ، ساده و بدون درد است. بسیاری از خانم ها از این روش برای پاها و زیر بغل استفاده می کنند. این روش برای صورت نیز کاربرد دارد ولی خانم ها ترجیح می دهند این راه را برای صورت به کار نگیرند ، زیرا در آنها تداعی مردانه بودن می کند.
توجه: تصور اضافه شدن رشد موها و ضخیم شدن آنها به دنبال تراشیدن امری واهی و بی اساس است؛ قسمت بالایی مو که از سطح پوست بیرون آمده است هیچگونه ماده ی زنده ای ندارد و تنها از ماده کراتین ماده ساخته شده است و به همین علت بریدن یا تراشیدن نمی تواند سبب زبرتر ، ضخیم تر یا تیره تر شدن آن شود. این اشتباه شاید ناشی از آن باشد که موهای کوتاه بعد از تراشیدن حالت سیخ سیخ دارد ، تا حدودی نسبت به طول خود ضخیم بوده و انتهای آن بریده است. با طویل تر شدن این موها حالت تیغ مانند آن از بین می رود.
4 - موم، موچین و بند انداختن: این ها در گروه روش هایی هستند که مو را از ریشه در می آورند. کندن مداوم می تواند به ریشه ی مو آسیب هایی وارد سازد اما در اکثر موارد این کار هیچ تأثیر سویی بر ریشه مو ندارد . این مسئله در مورد ابروها صادق نیست و از بین بردن ابرو ها به هر شکل بخصوص با این روش ها می تواند با رشد بسیار دیر هنگام یا حتی عدم رشد دوباره ابروها همراه باشد. بنابراین باید از کندن غیرضروری و نامناسب ابروها اجتناب شود.
5 - کرم های موبر: این کرم ها را معمولاً باید به مدت ده دقیقه بر روی موضع قرار داد و سپس موها را مالش داد و بعد از آن شست. به این ترتیب موهای اضافی از بین می روند. اما اگر پوست شما حساس باشد و در اثر مصرف این کرم ها دچار سرخی و التهاب یا خارش شود، نباید از آنها استفاده کنید.
6 - سوزاندن یا الکترولیز:در این روش ریشه مو را به وسیله جریان ضعیف الکتریسیته می سوزانند. اگر تعداد موهای زائد صورت اندک و پراکنده باشد، بهترین راه درمان آن، سوزاندن است. این عمل باید توسط فردی مجرب انجام شود تا ریشه مو کاملاً سوزانده شود و از رشد مجدد آن جلوگیری به عمل آید.
ممکن است برای سوزاندن تمام این موهای زائد نیاز به چند جلسه مراجعه باشد. روش کار به این شکل است که سوزن مخصوصی درون فولیکول مو قرار می گیرد و تا ریشه مو پایین می رود . سپس با برقراری جریان الکتریسیته ( که ممکن است مستقیم یا متناوب باشد ) ریشه مو سوزانده می شود و برای همیشه از بین می رود.
دنیای حرفه و فن www.herfe-rszy.com
منبع: جام جم، دكتر پوريا پيروزمند
مقاله2 - سایت تبیان