دیابت خطرناک ترین بیماری غیرواگیر جهان
دیابت، شایعترین بیماری غیر واگیر كشور است كه در حال حاضر حدود ۴ میلیون نفر از جمعیت كل كشور را مبتلا كرده است و بیش از ۴ میلیون نفر دیگر نیز در معرض ابتلا به دیابت قرار دارند. دیابت تهدیدی جدی برای سلامتی جهانیان است. بر اساس آمارهای جهانی در هر ۱۰ ثانیه دو نفر به دیابت مبتلا میشوند و یك نفر نیز از این بیماری فوت میكند. هر ۳۰ ثانیه نیز یك پا در دنیا به علت دیابت قطع میشود. ۲۴ آبان به نام روز جهانی دیابت نامگذاری شده است. به این بهانه نگاهی به این بیماری و وضعیت آن در ایران داریم.دیابت یك بیماری مزمن است كه به علت نقص ارثی یا اكتسابی در تولید انسولین، به وسیله غده پانكراس (لوزالمعده)یا تاثیر نامناسب انسولین تولید شده به وجود میآید. این نارسایی باعث افزایش غلظت گلوكز خون میشود و آسیبهای بسیاری به سیستمهای بدن بویژه عروق خونی و اعصاب میرساند. دیابت دارای ۲ شكل اصلی است: دیابت نوع اول با عنوان دیابت وابسته به انسولین شناخته میشود كه علت اصلی آن كارایی نامناسب پانكراس در تولید انسولین است. این نوع دیابت بیشتر در كودكان و جوانان دیده میشود؛ اما در سنین بالاتر نیز در حال شیوع است. نوع دیگر یا دیابت نوع دوم با عنوان دیابت غیروابسته به انسولین است كه علت آن میتواند در نتیجه پاسخ نامناسب بدن به انسولین تولیدشده توسط پانكراس باشد. دیابت نوع دوم بسیار شایع است و حدود۹۰ درصد از موارد دیابت در جهان را شامل میشود. این نوع دیابت بیشتر در بزرگسالان دیده میشود، اما شیوع آن در جوانان نیز مشاهده میشود.
● شایع و پرهزینه
دیابت از بیماریهای شایع و بسیار مهم در جهان محسوب میشود. اهمیت این بیماری به دلیل شیوع، سیر طولانی و عوارض آن است. درحال حاضر دیابت چهارمین علت مرگ ومیر در بیشتر كشورهای توسعه یافته است. از سوی دیگر دیابت یكی از شایع ترین بیماریهای غدد است و طبق برآورد فدراسیون بینالمللی دیابت، در سال ۲۰۰۳، ۱۹۴ میلیون نفر در سراسر جهان مبتلا به این بیماری بودند كه این میزان تا سال ۲۰۲۵ به ۳۳۳ میلیون نفر افزایش مییابد كه بیشتر این افراد در كشورهای در حال توسعه زندگی میكنند. در كشور ما حدود ۴ میلیون نفر مبتلا به دیابتاند و اگر آمار افرادی را كه دچار عدم تحمل گلوكز هستند یا در معرض این بیماری قرار دارند را به این آمار اضافه كنیم ، این میزان به دو برابر افزایش مییابد.برآورد میشود سالانه به طور متوسط ۱۰۰ هزار نفر به بیماران دیابتی كشور اضافه میشود. دیابت از بیماریهایی است كه بر اساس شاخص سالهای از دست رفته عمر، رتبه ششم را در كشور به خود اختصاص داده است. این بیماری علاوه بر پایین آوردن كیفیت زندگی انسان، مشكلات اقتصادی و اجتماعی زیادی را به جامعه تحمیل میكند. بر اساس اعلام صندوق بینالمللی پول، ۱۲ میلیارد و ۷۰۰ میلیون دلار در سال هزینه سلامت مردم و دولت ایران است كه از این میان، یك میلیارد و یكصد میلیون دلار تنها صرف بیماری دیابت میشود.
● روزی برای دیابت
فدراسیون بینالمللی دیابت، موسوم به IDF متشكل از حداقل ۲۰۰ انجمن مرتبط در بیش از ۱۶۰ كشور جهان است كه برای بهبود و افزایش طول عمر افراد مبتلا به دیابت تلاش میكنند. هدف این فدراسیون، تلاش برای افزایش آگاهی جهانی در مورد دیابت، پیشبرد روشهای پیشگیری و مراقبت از این بیماری و گسترش و تشویق فعالیتهایی در زمینه مراقبت و درمان بهتر بیماران است. این فدراسیون وابسته به دپارتمان اطلاعات عمومی سازمان ملل متحد و به طور رسمی در ارتباط با سازمان جهانی بهداشت است. روز جهانی دیابت با انگیزه افزایش آگاهی نسبت به این بیماری در جهان بنیان نهاده شد. برای نخستین بار در سال ۱۹۹۱ توسط فدراسیون بینالمللی دیابت و سازمان جهانی بهداشت به دلیل هشدارهایی كه در مورد افزایش بیماری دیابت در دنیا وجود داشت ۱۴ نوامبر (مصادف با ۲۴ آبان) به عنوان روز جهانی دیابت به جهانیان معرفی شد. علت نام گذاری۱۴ نوامبر هم این است كه این روز مصادف با سالروز تولد فردریك بنتینگ است كه با همكاری چارلز بست در سال ۱۹۲۲ موفق به كشف انسولین شده بود.
● بیماری تمام سلولها
دیابت بیماریای است كه بر تك تك سلولهای بدن و تمامی اندامها تاثیر منفی میگذارد. سیستمقلبی عروقی، یكی از اولین نقاطی است كه از بیماری دیابت آسیب میبیند بر اثر گذشت زمان و كنترل نكردن قندخون ، دیواره عروق خونی ضخیم میشوند و این مساله باعث محدودیت در خونرسانی به قلب، مغز و دیگر نواحی بدن میشود. افراد مبتلا به دیابت حدود ۴ - ۲ برابر افراد عادی بر اثر ابتلا به بیماریهای قلبی عروقی جان خود را از دست میدهند؛ همچنین بیشتر از ۷۰ درصد افرادی كه دچار دیابت هستند، فشارخونی بالاتر از حد طبیعی دارند. چشم اندام دیگری است كه بر اثر دیابت بشدت آسیب میبیند. آسیب عروق خونی كوچك در چشم در نهایت میتواند منجر به نابینایی شود و آمارها نشان میدهد در كشوری مثل امریكا ، دیابت عامل ۱۲هزارتا ۲۴ هزار كوری جدید در سال است. كلیهها نیز حاوی میلیونها رگ كوچك هستند. در افراد مبتلا به دیابت این عروق كار خودشان را درست انجام نخواهند داد و در نهایت دیابت، منجر به نارسایی و از كار افتادن كلیه خواهد شد. مشكل جدی دیگر این است كه دیابت باعث كاهش خونرسانی به اندامها و از میان رفتن حس آنها نیز میشود. پاها در افراد دیابتی نیاز به توجه و مراقبت خاصی دارند و افراد مبتلا باید هر روز پاهای خود را از نظر وجود زخم، تورم، قرمزی و عفونت بررسی كنند. در غیر این صورت بیماری منجر به قطع پاها میشود. اینها بخشی از مشكلات ناشی از دیابت هستند كه اگر به آن توجه نشود، علاوه بر آزار و اذیت هزینه بسیار بالایی را نیز به همراه دارد.
● دیابت در ایران
بر اساس آخرین آمار اعلام شده از سوی وزارت بهداشت در حدود ۴ میلیون بیمار دیابتی در كشور وجود دارد و در حدود ۴ میلیون و ۴۰۰ هزار نفر نیز از دیابتی بودن در مراحل اولیه دیابت یا اختلال سوخت و ساز هستند اما خود از آن بی خبرند. این در حالی است كه در كشورهای مجاور ما در امارات متحده ۲۰ درصد جمعیت ، در عربستان ۱۴ درصد و در عمان ۱۰ درصد جمعیت به دیابت مبتلا هستند. اگر بیماران شناخته نشده را نیز به آمار خود بیفزاییم این رقم در ایران به حدود ۱۰ درصد میرسد. این رقم برای ما بسیار نگران كننده است. بخصوص اینكه در برخی شهرها این میزان بسیار بالاست برای مثال، در قزوین ۱۴ درصد، در یزد بیش از ۱۳ درصد ، در بوشهر بیش از ۱۴ درصد و در تهران بیش از ۱۲ درصد جمعیت افراد بالای ۳۰ سال به دیابت مبتلا هستند.
● تشخیص به موقع
بر خلاف بیماریهای عفونی و واگیر درباره بیماریهای مزمن معمولا تشخیص بموقع صورت نمیگیرد. درخصوص دیابت این موضوع بسیار شدیدتر و جدیتر است بیش از ۶۰ درصد مبتلایان به دیابت كشور به علت قادر نبودن به تشخیص بیماری ، دیرتر از موعد به پزشك مراجعه میكنند. این دیر مراجعه كردن مردم به پزشكان و تاخیر در آگاهی یافتن از ابتلا به دیابت، مشكل بسیار جدی محسوب میشود. عدم تشخیص به موقع هزینههای درمانی و عوارض بیماری را بشدت بالا میبرد. با توجه به اینكه ۸۵ تا ۹۰ درصد مبتلایان در ایران به نوع دوم دیابت مبتلا هستند و در ابتدای ابتلا به این بیماری انسولین در بدن بیمار یا كم و ناكافی ترشح میشود (یا موثر واقع نمیشود) ، اگر در همان هنگام بیماری تشخیص داده شود، با افزایش فعالیت جسمانی و استفاده از تغذیه صحیح بدون دارو میتوان بیمار را در بدو شروع بیماری درمان كرد. با اجرای برنامه غربالگری دیابت كشور در سال ۱۳۸۳ این برنامه كه عمدتا در مناطق روستایی صورت گرفت از میان یك میلیون و ۸۰۰ هزار نفر كه تحت آزمایش قرار گرفتند ، در حدود ۲۰۰ هزار نفر مبتلا به دیابت شناسایی شدند كه از بیماری خود اطلاع نداشتند و در حدود ۵۰ هزار نفر نیز در مرحله پیش از دیابت قرار داشتند. با توجه به این كه بیماری دیابت مهمترین نهادهای بدن را درگیر و هزینه سنگینی برای فرد و نظام سلامت ایجاد میكند، برنامه غربالگری دیابت مجدداً از سال ۸۶ در دستور كار وزارتخانه قرار گرفته است.
● تغییر الگوی ابتلا
تا چند دهه پیش، بیشتر مبتلایان به دیابت نوع دوم از گروه سنی بالای ۵۰ سال بودند، اما امروز در كشورهای غربی بیشتر مبتلایان در گروه سنی كمتر از ۴۰ سال قرار دارند. بخصوص در امریكا كودكان و نوجوانان در سن دبستان و دبیرستان به دیابت نوع دوم كه مخصوص بزرگسالان است، مبتلا میشوند.
در ایران نیز سن ابتلا كاهش یافته و بیشتر مبتلایان به دیابت نوع دوم در گروه سنی۴۰ تا ۶۰ سال قرار دارند در حقیقت كاهش سن مبتلایان به دیابت در ایران و دیگر كشورها و همچنین تغییر نحوه ابتلا ، از خانوادههای ثروتمند به سمت خانوادههای با درآمد متوسط یا فقیر از جدیترین نگرانیهای متولیان بخش سلامت محسوب میشود. علت اصلی كاهش سن ابتلا، وزن بالا و كم تحركی افراد است. چندین سال پیش مرسوم بود كه بیماری دیابت بیماری ثروتمندان است. ثروتمندان زیاد غذا میخورند، چاق میشوند و به دیابت مبتلا میشوند اما امروز این طرز فكر تغییر یافته است و بیماری دیابت در میان طبقه متوسط و فقیر بیشتر شیوع پیدا كرده است. امروزه ثروتمندان غذای سالم میخورند و از طریق رفتن به باشگاههای ورزشی و فعالیت بدنی كافی سلامت بدن خود را تضمین میكنند. از سوی دیگر میتوانند بموقع به پزشك مراجعه كنند و داروهای لازم را مصرف كنند در حالی كه طبقه متوسط و فقیر عملا از غذای سالم محروم بوده و نمیتوانند غذا را انتخاب كنند. در اقشاری كه اصطلاحا پشت میزنشین هستند تحرك بدنی نیز كم است در نتیجه وزن بالا میرود. این الگو امروزه سراسر دنیا را فرا گرفته است و ایران هم از این الگو مستثنا نبوده است. از سوی دیگر، ما غذای سنتی ایرانی را كنار گذاشتهایم كه اتفاقا غذای سالم و بیضرری است زیرا شامل مقدار كمی گوشت و چربی و مقدار زیادی حبوبات و نشاسته و سبزیجات است و امروز ، طبقه متوسط و كم درآمد بیشتر تمایل به غذاهای غربی دارد. غذاهای آماده، نوشابه، انواع سرخ كردنیها و چیپس جایگزین حبوبات و سبزیجات شده است.
● آموزش ناكافی
هر فرد دیابتی حدودا به ۱۵ ساعت آموزش در سال احتیاج دارد علاوه بر آن، برای پیشگیری اولیه به منظور جلوگیری از ابتلای مردم به بیماری دیابت نیازمند آموزش عمومی درباره این بیماری هستیم. هزینه درمان بیماری دیابت سالانه معادل ۴۰۰ یورو است ؛ در حالی كه اگر درمان این بیماری به عنوان پیشگیری ثانویه بموقع آغاز نشود، هزینههای آن سالانه ۲۴ برابر میشود و عوارض وخیمیاز جمله كوری، از دست دادن كلیه و ابتلا به بیماریهای قلب و عروق آنان را تهدید میكند. متاسفانه یكی از عمدهترین مشكلات درمان و پیشگیری از این بیماری در كشور مساله آموزش است خوشبختانه در حال حاضر در كشور مشكل كمبود دارو و انسولین وجود ندارد. اما همچنان دیر مراجعه كردن مردم به پزشكان و تاخیر در آگاهی یافتن از ابتلا به دیابت و پس از آن نحوه صحیح مراقبت مشكل كشور محسوب میشود. درمان بیماری دیابت علاوه بر مصرف دارو كه هزینه آن به وسیله بیمهها پرداخت میشود، نیازمند آموزش و مشاوره بیمار در مورد تغذیه مناسب ، تغییر سبك زندگی و كنترل روزانه قند خون است كه متاسفانه تا زمانی كه سازمان های بیمهای و مسوولان و برنامهریزان كشور هزینههای آموزش عموم مردم و مبتلایان به دیابت را نپردازند تا جامعه با آگاهی از این بیماری بداند، چگونه با دیابت زندگی كند، عملا كار زیادی نمیتوان كرد و حرفها در حد شعار باقی میماند. واقعیت این است كه بسیاری از بیماران دیابتی ما، به رغم مصرف دارو، قادر به كنترل صحیح بیماری خود نیستند. در حالی كه بر تعداد بیماران روز به روز افزوده میشود. در عین حال با رقم فعلی بیماران و افزایش تعداد بیماران طی سالهای آینده لازم است كه بودجه قابل توجهی برای آموزش افراد سالم، متخصصان، بیماران و سیاستگذاران بهداشتی و درمانی اختصاص یابد و بخصوص بودجه خاصی را به كنترلهای روزانه بیماران فعلی اختصاص دهند. در حال حاضر هیچ یك از شركتهای بیمه هزینهای برای آموزش و مراقبتهای پیشگیرانه روزانه به بیماران پرداخت نمیكنند. در حالی كه بیماران دیابتی پیش از مصرف مستمر دارو، نیازمند آموزش و آگاهی هستند كه بدانند چگونه بیماری خود را كنترل كنند. منبع: علی اخوان بهبهانی- جام جم آنلاین
دیابت، مصائب شیرین!
دیابت یا بیماری قند هنگامی بوجود می آید كه هورمون انسولین - عامل تنظیم كننده قند خون - یا به اندازه كافی در بدن تولید نمی شود یا بافت های بدن به آن به درستی پاسخ نمی دهند. در نتیجه سوخت وساز قند در بدن مختل می شود و قند خون از حد طبیعی خود بالاتر می رود، و در نهایت علائم شاخص دیابت به صورت پرخوری، پرنوشی و پرادراری ظاهر می شود. هورمون انسولین كه از سلول های جزایر لانگرهانس در غده لوزالمعده به درون خون ترشح می شود، كاركردهای مختلفی در بدن دارد، و از جمله ورود قند را از خون به درون سلول ها تسهیل می كند تا سلول ها بتوانند برای تأمین انرژی خود از آن استفاده كنند. در صورت كمبود یا عدم تأثیر انسولین قند نمی تواند وارد سلول ها شود، در نتیجه قند خون بالا می رود. بالا رفتن قند خون علاوه بر ایجاد علائم حادی كه در بالا به آن اشاره شد، در درازمدت باعث آسیب رساندن به تقریبا هر عضو حیاتی بدن از جمله قلب، مغز، چشم، كلیه ها و ... می شود. امروزه دیابت یكی از مهمترین مشكلات بهداشتی، درمانی، اجتماعی و اقتصادی جهان محسوب می شود به گونه ای كه بیش از ۱۵۰ میلیون نفر در دنیا مبتلا به این بیماری هستند. در كشور ما بار مالی دیابت در حال حاضر ۹۰۰ میلیارد تومان برآورد شده كه عمدتاً هزینه مستقیم دارویی است و با وجود این كه ابتلا به بیماری در كشور رو به افزایش است اما هنوز جزو بیماری های خاص محسوب نمی شود. كارشناس مسؤول بیماریهای غدد مركز بیماری های غیرواگیر مركز مدیریت بیماری های وزارت بهداشت در گفت و گو با خبرنگار ما در این باره می گوید: بیماریهایی جزو بیماری خاص محسوب می شوند كه هر كسی مبتلا به آن نمی شود و نوع بیمار و علاج آن همراه با مشكلات عدیده است در حالیكه دیابت چنین مشكلاتی را ندارد. دكتر مهدوی تصریح كرد:افزایش تعداد بیماران دیابتی در كشور به گونه ای است كه یك بنیاد و دو سازمان توانایی جبران هزینه های مختلف بیماران را ندارند و این نیازمند یك حمایت مالی است. وی در ادامه تصریح كرد: در حال حاضر صحبت هایی مبنی بر قرار گرفتن تیپ یك - دیابتی های نیازمند به انسولین- در فهرست بیماران خاص از سوی انجمن با نمایندگان مجلس صورت گرفته كه در صورت تأیید نهایی بخشی از مشكلات این بیماران رفع خواهد شد. این كارشناس مركز مدیریت بیماریهای وزارت بهداشت، با تأكید بر اینكه اگر فرد در معرض خطر به درستی كنترل نشود در فاصله نه چندان طولانی دیابت فرد را در سنین فعال زندگی گرفتار می كند، یادآور شد: بدین ترتیب بار سنگین اقتصادی به خانواده و نظام سلامت تحمیل می شود. مهدوی علت بخش قابل توجهی از بیماران دیالیزی و نیازمندان جراحی های پیشرفته چشم و شمار افراد بستری در بخشهای قلب و عروق را ناشی از بیماری دیابت برشمرد و یادآور شد: دیابت بیماری پرعارضه، جدی و خطرناكی است كه موذیانه رفتار می كند.
● دیابت در ایران می تازد
بهرحال دیابت شایعترین بیماری غیرواگیر كشور است كه در حال حاضر ۳ تا ۵ درصد یعنی معادل ۲ تا سه و نیم میلیون نفر از جمعیت كل كشور را مبتلا كرده و طبق اعلام جهانی در هر ۱۰ ثانیه دو نفر به دیابت مبتلا می شوند و یك نفر نیز از این بیماری فوت می كند. معاون بیماری های غیرواگیر مركز مدیریت بیماری های وزارت بهداشت نیز در این خصوص از بررسی سالیانه عوامل خطر بیماری های غیرواگیر اعم از چاقی، پرفشاری خون، كاهش فعالیت فیزیكی، استعمال دخانیات و دیابت در قالب نظام كشوری مراقبت از بیماری های غیر واگیر خبر داد و گفت: براساس نتایج نهایی بررسی سال گذشته، دیابت به عنوان یك عامل خطر نسبت به سه سال پیش افزایش داشته است. دكتر مهرداد حق ازلی با بیان این كه سیاست گذاری و برنامه ریزی های كشوری بر اساس نتایج این بررسی ها به انجام می رسد، اظهار كرد: براین اساس برنامه جامع قلب و عروق در ۹ استان كشور و برنامه جامع كنترل سرطان های قابل پیشگیری نظیر سرطان كولون و پستان بانوان در حال انجام است. وی ادامه داد: در این نظام با همكاری شركت پست به صورت تصادفی افراد مورد مطالعه انتخاب می شوند و با پر كردن پرسش نامه ای عوامل خطر بیماری های غیرواگیر شناسایی می شوند. دكتر حق ازلی با بیان این كه در سال پیش از هر استان یك هزار نفر در قالب این نظام مورد مطالعه قرار گرفتند، افزود: بدین ترتیب با بررسی ۳۰ هزار نفر دریافتیم كه شیوع دیابت نسبت به سه سال گذشته افزایش داشته و ایرانیان از میزان فعالیت فیزیكی مناسبی برخوردار نیستند. معاون مركز بیماریهای غیرواگیر وزارت بهداشت با عنوان این مطلب كه ۲۰۰ هزار روستایی مبتلا به دیابت هستند افزود: در غربالگری بیماران دیابتی روستایی ۵/۵ میلیون نفر مورد بررسی قرار گرفته اند كه یك میلیون و ۸۰۰ هزار نفر آنان علائم این بیماری را داشته اند .
● دیابت پنهان؛ خطر اعلام نشده
از سوی دیگر، رئیس انجمن حمایت از بیماران دیابتی كشور در خصوص وضعیت این بیماری در كشور مان می گوید: نیمی از سه میلیون نفر بیمار دیابتی در ایران از بیماری خود اطلاع ندارند و سه میلیون نفر دیگر نیز به بیماری پیش از دیابت یا دیابت پنهان مبتلا هستند. امیركامران نیكوسخن گفت: افرادی كه به دیابت پنهان دچار هستند مستعد این بیماری بوده و قند خون آنان از حد طبیعی افزایش یافته و چنانچه تغییری در شیوه زندگی و تغذیه خود ندهند به زودی به جمع دیابتی ها خواهند پیوست. رئیس انجمن حمایت از بیماران دیابتی با اشاره به كمبود آموزش در سطح كشور برای كنترل و كاهش دیابت گفت: بر اساس آمارهای انجمن، كمتر از ده هزار نفر در كلاس های آموزشی شركت می كنند و این امر به دلیل كمبود مراكز آموزشی و عدم آموزش روش های مناسب، باید مورد بازنگری قرار گیرد. وی از عدم حمایت سازمان های بیمه گر از بیماران دیابتی انتقاد كرد و افزود: درمان دیابت بسیار گران قیمت است و مصرف انسولین های خارجی برای برخی از بیماران كه تحت حمایت هیچ نوع بیمه ای قرار ندارند بسیار هزینه براست. نیكوسخن گفت: علی رغم هزینه های بالایی كه روزانه به بیماران تحمیل می شود و تلاش انجمن برای حل این معضل، هنوز دركمیسیون بهداشت مجلس و سازمان های بیمه گر اقدامی انجام نشده است چرا كه دیابت جزو انواع بیماری های خاص محسوب نمی شود. وی عدم دسترسی همه بیماران به درمان های جدید را از معضلات ایرانیان مبتلا به دیابت خواند و گفت: افراد مسن با توجه به مشكلات بینایی امكان تزریق مناسب انسولین را ندارند در حالی كه این مشكل در كشورهای پیشرفته با قلم انسولین حل شده است. كامران نیكوسخن همچنین عدم امكان جایگزینی یك نوع انسولین مناسب با انسولین «مونوتارت» را از سال گذشته تا كنون از مشكلات جدی بیماران دیابتی بیان كرد. وی گفت: برای این انسولین هنوز جایگزین مناسبی تعیین نشده. این در حالیست كه جایگزینهای مناسب انسولین منوتارت كه از طریق قاچاق وارد كشور می شوند به قیمت های گزافی در بازار آزاد به فروش می رسند و بسیاری از بیماران برای تهیه این داروها با مشكلات عمده ای مواجه هستند. به هر حال هنوز در كشور ما آمار دقیقی در خصوص تعداد دیابتی ها وجود ندارد، زیرا بسیاری از بیماران هنوز از بیماری خود اطلاعی ندارند و تنها راه چاره پیشگیری است . یك متخصص تغذیه، با تأكید بر محدودیت مصرف میوه های شیرین در بیماران دیابتی گفت: خرمای رطب مضافتی حاوی بالاترین مقادیر قند ساده است و از این رو خرمای زرد زاهدی برای بیماران دیابتی مناسب تر است.
● دیابتی ها توت خشك بخورند
دكتر حمیرا حمایلی مهربانی، محقق پژوهشكده غدد دانشگاه علوم پزشكی شهید بهشتی، توت خشك را در مقایسه با كشمش و خرما گزینه مناسب تری برای بیماران دیابتی برشمرد و گفت: شیرین كننده های متعددی برای این قبیل بیماران وجود دارد؛ فروكتوز و برخی شیرین كننده های مصنوعی نظیر آسپارتام آسه سولفام و ساخارین است. وی، با بیان اینكه سرطان زایی شیرین كننده های مصنوعی در حیوانات ثابت شده است، گفت: اما هنوز شواهد علمی معتبری علیه این شیرین كننده ها برای سرطان زایی آنان در انسان وجود ندارد. این متخصص تغذیه، ادامه داد: پیشتر هشدارهایی مبنی بر سرطان زا بودن ساخارین و ارتباط آن با سرطان مثانه داده شده بود، اما مدتی بعد دریافتند در افراد سیگاری مصرف كننده این شیرین كننده ها خطر بروز سرطان مثانه افزایش می یابد. دكتر مهربانی، با بیان اینكه غذاهای بیماران دیابتی باید غنی از فیبر و درعین حال كم كالری باشد، افزود: حبوبات بهترین غذا برای دیابتی هاست و به علت اثرات مفید لیكوپن مصرف گوجه فرنگی نیز به این افراد توصیه می شود. وی، انگور، موز، خرما، طالبی، خربزه و هندوانه را دارای مقادیر فراوانی از قند دانست و افزود: نان سبوس دار نیز جزو بهترین خوردنی ها برای بیماران دیابتی است و این بیماران باید نان باگت، لواش، لازانیا كه سبب افزایش قند خون می شود را كمتر مصرف كنند. این متخصص تغذیه، با بیان اینكه قند موجود در میوه مصرفی در دو مرحله آزاد می شود، گفت: ابتدا بلافاصله پس از مصرف ماده خوراكی و سپس سه ساعت پس از صرف ماده خوراكی كه این میزان قند در كیفیت زندگی افراد موثر است؛ قند پیچیده نشاسته موجود در غذا با اندكی تاخیر (سه ساعت پس از صرف غذا) آزاد می شود. دكتر مهربانی، با توصیه به بیماران دیابتی مبنی بر پرهیز از مصرف غذاهای سرخ شده، گوشت های فرآوری نظیر سوسیس و كالباس، چیپس و پفك با تواتر فراوان گفت: آگاهی به خانواده ها و دانش آموزان می تواند در اصلاح شیوه تغذیه آنان سودمند باشد. وی، با استناد به نتایج مطالعات جهانی به افزایش شیوع دیابت در كودكان و نوجوانان گفت: چاقی دوران كودكی به ویژه ناحیه شكمی در بروز دیابت موثر است؛ از این رو اصلاح شیوه تغذیه باید از خانواده ها آغاز شود.
منبع: سید حبیب قاآنی - روزنامه قدس
دنیای حرفه و فن www.herfe-rszy.blogfa.com
برچسبها: حرفه و فن, بهداشت, بیماری ها, دیابت, مرض قند
@ محسن سالاری شنبه 25 آبان1387
|

